Stanisław Gołąb

Z Historia AGH
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Gołąb
Stanislaw Golab.jpg
Nazwisko Gołąb
Imię / imiona Stanisław
Tytuły / stanowiska Prof. zw. dr
Tytuły honorowe AGH Doktor Honoris Causa AGH
Data urodzenia 26 lipca 1902
Miejsce urodzenia Travnik (Bośnia)
Data śmierci 30 kwietnia 1980
Miejsce śmierci Kraków
Dyscyplina/specjalności matematyka, geometria różniczkowa
Pełnione funkcje Dziekan Wydziału Górniczego AG (1948–1950)
Wydział Wydział Geodezji Górniczej
Rok przyznania doktoratu h.c. AGH 1969
Powód przyznania doktoratu h.c. AGH za zasługi dla rozwoju matematyki, a w szczególności teorii obiektów geometrycznych i geometrii różniczkowej
Odznaczenia i nagrody Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal 10-lecia Polski Ludowej
FunkcjeGdzieoddo
ProdziekanWydział Górniczy19461948
DziekanWydział Górniczy19481950

Prof. zw. dr Stanisław Gołąb (1902–1980)

Dyscyplina/specjalności: matematyka, geometria różniczkowa

Nota biograficzna

Urodził się 26 lipca 1902 roku w miejscowości Travnik (Bośnia). Zmarł 30 kwietnia 1980 roku w Krakowie. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim.

Ukończył V Gimnazjum w Krakowie. W latach 1920-1924 studiował matematykę i fizykę na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studia uzupełniające odbył w Holandii, Rzymie, Oxfordzie i Pradze (1928-1931). W 1926 roku złożył egzamin dla nauczycieli szkół średnich. W latach 1928-1931 studiował w Holandii, Włoszech i Czechosłowacji. W 1931 roku uzyskał stopień doktora filozofii (UJ), następnie docenta matematyki (1932).

Pracę zawodową rozpoczął w 1922 roku w Akademii Górniczej, gdzie pracował do 1955 roku. W latach 1922–1924 był zastępcą asystenta w Katedrze Matematyki na Wydziale Górniczym AG, w latach 1924-1934 młodszym asystentem, następnie starszym asystentem. W latach 1934-1939 był adiunktem. W kwietniu 1939 roku został mianowany przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego profesorem tytularnym Akademii Górniczej.

Po wybuchu II wojny światowej, 6 listopada 1939 roku został aresztowany przez gestapo podczas "Sonderaktion Krakau" i wraz z innymi profesorami krakowskimi przewieziony do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen koło Berlina. 4 marca 1940 roku został przewieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau. W grudniu 1940 roku - w efekcie protestów społeczności międzynarodowej - został zwolniony z obozu. Po powrocie do Krakowa pracował jako księgowy w dyrekcji lasów. Od 1943 roku aktywnie uczestniczył w tajnym nauczaniu. Oficjalnie pracował w Państwowej Szkole Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej.

Po wojnie zastępca profesora (1945–1946), w latach 1946–1948 profesor nadzwyczajny. W 1948 roku otrzymał nominację na profesora zwyczajnego. Prodziekan Wydziału Górniczego w latach 1946–1948, a następnie latach 1948–1950 dziekan Wydziału.

W latach 1945-1955 (z przerwami) był kierownikiem Katedry Matematyki I, początkowo znajdującej się w strukturze Wydziału Górniczego, a następnie Wydziału Geodezji Górniczej. W latach 1955–1962 profesor Katedry Matematyki I w wymiarze 1/2 etatu, następnie - do 1970 roku - prowadził wykłady zlecone. W 1955 roku został służbowo przeniesiony na Uniwersytet Jagielloński, gdzie został kierownikiem Katedry Geometrii. Na UJ pracował do 1972 roku.

Ze względu na znajomość języków obcych (angielski, niemiecki, francuski, włoski) brał udział w międzynarodowych konferencjach matematycznych: w Niemczech, Francji, Włoszech, Szwajcarii, Norwegii, Szwecji, na Węgrzech, w Rumunii, Czechosłowacji, Związku Radzieckim. W 1967 roku prowadził wykłady na Uniwersytecie Waterloo (Kanada).

Pracownik naukowy Państwowego Instytutu Matematyki w Warszawie.

W 1972 roku przeszedł na emeryturę.

Autor 250 publikacji, w tym 14 książek, skryptów, podręczników i jednej monografii. Promotor 26 prac doktorskich. Członek redakcji czasopism: "Aequationes Mathematicae", "Annales Polonici Mathematici", "Biblioteka Matematyczna", "Prace Matematyczne - Commentationes Mathematicae", "Tensor", "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego", "Matematyka".

Imię prof. Stanisława Gołąba nosi sala wykładowa w budynku B-7.

Odznaczenia i nagrody

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Zwycięstwa i Wolności 1945, Medal 10-lecia Polski Ludowej, Złota Odznaka ZNP, Medal 1000-lecia Górnictwa Polskiego, Złota Odznaka za pracę społeczną dla miasta Krakowa, Nagroda Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego I stopnia (dwukrotnie), Złota Odznaka Związku Nauczycielstwa Polskiego, Złota Odznaka Stowarzyszenia Studentów AG. Doktor honoris causa AGH (1969).

Źródła do biogramu

Książki

  • Choczewski B.: Z dziejów Instytutu Matematyki i Wydziału Matematyki Stosowanej Akademii Górniczo-Hutniczej. Kraków 2007, s. 7-116, [foto]
  • Encyklopedia Krakowa. Kraków 2000, s. 250
  • Konieczna E.: Postaci AGH we wspomnieniach i anegdotach. Kraków 2008, s. 39-43, [foto]
  • Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 51
  • Materiały Informacyjne [nr 4]. Komisja Propagandowa Komitetu Obchodu 50-lecia AGH. Kraków 1969, s. 101
  • Non omnis moriar… : groby profesorów AGH Cmentarz Rakowicki. [Z. 1]. Oprac. H. Sieński. Kraków 2018, s. 27-28, [foto]
  • Przeniosło M.: Matematycy polscy w dwudziestoleciu międzywojennym : studium historyczne. Kielce 2011, s. 382-383
  • Słownik biograficzny matematyków polskich. Red. S. Domoradzki, Z. Pawlikowska-Brożek, D. Węglowska. Tarnobrzeg 2003, s. 62-63, [foto]
  • Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego 1919-1999. Kraków 1999, s. 113
  • Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 100
  • Wyrok na Uniwersytet Jagielloński 6 listopada 1939. Pod red. L. Hajdukiewicza. Kraków 1989, s. 282-283, [foto]
  • Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 621 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)

Artykuły

  • Bibliography of professor Stanisław Gołąb. Demonstratio Mathematica 1973, R. 6, nr 1, s. 51-70
  • Bodziony J.: Activity of professor Stanisław Gołąb in the field of applied mathematics. Demonstratio Mathematica 1973, R. 6, nr 1, s. 45-49
  • Bolewski A.: Osiągnięcia Akademii Górniczej w Krakowie w okresie 1919-1939 : z kart historii. Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH 1994, nr 6-7, s. 5-8
  • Choczewski B.: Stulecie urodzin Profesora Stanisława Gołąba. Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH 2002, nr 112, s. 5-6
  • Kucharzewski M.: Scientific achievements of professor Stanisław Gołąb in the domain of geometry. Demonstratio Mathematica 1973, R. 6, nr 1, s. 19-38
  • Kucharzewski M.: Życie i twórczość profesora Stanisława Gołąba. Roczniki Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Seria 2 Wiadomości Matematyczne 1976, T. 19, nr 2, s. 128-131, [foto]
  • Kuczma M.: Activity of professor Stanisław Gołąb in the theory of functional equations. Demonstratio Mathematica 1973, R. 6, nr 1, s. 39-44
  • Łopuszańska H., Trajdos T.: Professor Stanisław Gołąb - scientist and teacher. Demonstratio Mathematica 1973, R. 6, nr 1, s. 9-18
  • Pelczar A.: Uroczystość wręczenia profesorowi Stanisławowi Gołąbowi dyplomu członka honorowego Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Roczniki Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Seria 2 Wiadomości Matematyczne 1976, T. 19, nr 2, s. 127 [przed s. 127 portr.], [foto]
  • Postaci AGH we wspomnieniach i anegdotach : prof. Stanisław Gołąb. Miesiąc w Krakowie 2009, nr 6, s. 47-48, [foto]
  • Sieński H.: Profesor Stanisław Gołąb : tablice - pamięć wiecznie żywa - część 48. Biuletyn AGH 2017, nr 113, s. 28-30, [foto]
  • Stanisław Gołąb. Demonstratio Mathematica 1973, R. 6, nr 1, s. [1], [foto]
  • Tomczyk M.: 75. rocznica "Sonderaktion Krakau". Biuletyn AGH 2014, nr 83, s. 8-9, [foto]
  • Waliszewski W.: Wspomnienie o profesorze Stanisławie Gołąbie. Matematyka 1981, R. 34, nr 2, s. 127-128, [foto - 2 s. okł.]
  • Wykaz osób, które otrzymały Doktoraty Honoris Causa Akademii Górniczo-Hutniczej. Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH 1994, nr 5, s. 18

Inne

  • Dyplom nadania DHC AGH (na podstawie materiałów Muzeum Historii AGH)
  • Zarząd Cmentarzy Komunalnych. Internetowy Lokalizator Grobów [online] [przeglądany 2.09.2016]. Dostępny w: http://www.rakowice.eu