Wacław Olszak

Z Historia AGH
Wacław Olszak
Waclaw Olszak.jpg
Nazwisko Olszak
Imię / imiona Wacław
Tytuły / stanowiska Prof. zw. dr hab. inż.
Data urodzenia 24 października 1902
Miejsce urodzenia Karwina
Data śmierci 8 grudnia 1980
Miejsce śmierci Udine (Włochy)
Dyscyplina/specjalności teoria plastyczności, teoria sprężystości, konstrukcje budowlane, reologia
Pełnione funkcje Prodziekan Wydziału Elektromechanicznego AG (1948-1950)
Wydział Wydział Elektromechaniczny
Rok przyznania doktoratu h.c. AGH 1969
Powód przyznania doktoratu h.c. AGH za zasługi dla rozwoju nauki w zakresie mechaniki ośrodków ciągłych, a w szczególności teorii sprężystości i plastyczności
Odznaczenia i nagrody Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
FunkcjeGdzieoddo
ProdziekanWydział Elektromechaniczny19481950


Prof. zw. dr hab. inż. Wacław Olszak (1902–1980)

Dyscyplina/specjalności: teoria plastyczności, teoria sprężystości, konstrukcje budowlane, reologia

Nota biograficzna

Urodził się 24 października 1902 roku w Karwinie (obecnie Czechy), zmarł 8 grudnia 1980 roku w Udine (Włochy) i tam też został pochowany.

Studiował na Politechnice w Wiedniu, w Konserwatorium Wiedeńskim — wiolinistykę, a także fizykę na uniwersytecie w Paryżu. Studia uzupełniające odbył na Politechnice Warszawskiej. Dyplom inżyniera dróg i mostów uzyskał w 1925 roku. Po studiach pracował jako projektant, konstruktor i kierownik wielu poważnych obiektów inżynierskich na terenie Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. W 1933 roku obronił na Politechnice Wiedeńskiej pracę doktorską pt. Exzentrische Kreisrohre, ihre Vervendung u. Berechnung (Rury okrągłe ekscentryczne, ich zastosowanie i obliczenie). Drugą pracę doktorską pt. Sprężyste nieograniczone układy płaskie z otworami kołowymi w zastosowaniu do zagadnień blach płaskich oraz tunelowych i górniczych robót inżynierskich obronił w 1934 roku na Politechnice Warszawskiej.

W 1938 roku habilitował się na Akademii Górniczej. W latach 1938-1939 docent Zakładu Inżynierii i Budownictwa na Wydziale Hutniczym, profesor zwyczajny (1947), Kierownik Katedry i Zakładu Wytrzymałości Materiałów Wydziału Elektromechanicznego (1949–1952), kierownik Katedry Budownictwa Stalbetowego i Stalowego na Wydziale Architektury Wydziałów Politechnicznych (1946–1952), przy której utworzył pierwszy w Polsce Zakład Naukowo-Badawczy dla Zagadnień Konstrukcji Wstępnie Sprężonych. W latach 1948-1950 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Elektromechanicznego.

W 1952 roku przeszedł do pracy na Politechnice Warszawskiej. Powierzoną sobie Katedrę Wytrzymałości Materiałów przekształcił na pierwszą w kraju w pionie uczelni technicznych Katedrę Teorii Sprężystości i Plastyczności.

Od 1969 roku do końca życia był rektorem utworzonego wówczas przy jego współudziale Centre Internationale des Sciences Mechaniques w Udine we Włoszech, ośrodka odgrywającego ważną rolę w kształtowaniu nowych kierunków badań w dziedzinie nauk mechanicznych. Autor ponad 350 prac z zakresu teorii plastyczności, teorii sprężystości, konstrukcji budowlanych, reologii. Stworzył polską szkołę teorii plastyczności.

Członek rzeczywisty i członek prezydium PAN, sekretarz naukowy Wydziału IV Nauk Technicznych PAN (1957–1960), od 1959 r. członek Serbskiej Akademii Nauk i Academie des Sciences, Inscription et Belles Lettres w Tuluzie, oraz Królewskiej Akademii Nauk w Sztokholmie. Doktor honoris causa Uniwersytetów w Liege (1963) i Uniw. w Tuluzie (1962), Politechnice w Wiedniu (1965), Akademii Górniczo Hutniczej (1969), Uniw. Technicznego w Dreźnie (1970), Uniw. w Glasgow (1973), Politechniki Warszawskiej (1974), Uniw. w Fredericton (1975) i Politechniki Krakowskiej (1976).

Odznaczenia i nagrody

Medal Fermata Academie des Inscriptions et Belles Lettres w Tuluzie, Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Wielki austriackiego orderu „Litteris et Artibus”, Srebrny Medal Czechosłowackiej AN, Krzyż Wielki bułgarskiego Orderu Cyryla i Metodego, wiele innych nagród państwowych

Bibliografia

Książki

  • Biogramy uczonych polskich : materiały o życiu i działalności członków AU w Krakowie, TNW, PAU, PAN. Cz. 4 : Nauki techniczne. Oprac. A. Śródka, P. Szczawiński. Wrocław 1988, s. 255-261, [foto]
  • Encyklopedia Krakowa. Kraków 2000, s. 699
  • Jubileusz Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki : materiały konferencji. Kraków, czerwiec 2002 [AGH]. Eds. Z. W. Engel, S. Wolny. Kraków 2002, s. 230-231, [foto]
  • [Skład Osobowy Akademii Górniczej ...1938/39], Kraków 1938, s. 63
  • [Skład Osobowy Akademii Górniczej ...1947/48], Kraków 1947, s. 8
  • Słownik biograficzny techników polskich. Z. 20. Red. nacz. J. Piłatowicz. Warszawa 2009, s.111-115
  • Słownik polskich pionierów techniki. Pod red. B. Orłowskiego. Katowice 1986, s. 155-156
  • Śródka A.: Uczeni polscy XIX-XX stulecia. T. 3 : M-R. Warszawa 1997, s. 295-298, [foto]
  • Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 258
  • Wydział Metalurgii i Inżynierii Materiałowej : informator. [AGH]. Kraków 1994, s. 27, [foto]
  • Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919–1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970. s. 92, 148, 625 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969)

Artykuły

  • Bolewski A.: Osiągnięcia Akademii Górniczej w Krakowie w okresie 1919-1939 : z kart historii. Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH 1996, nr 6-7, s. 5-8
  • Bolewski A.: Udział Polaków z Zaolzia w powstaniu i życiu Akademii Górniczej w Krakowie. Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH 1998, nr 49, s. 12-13, [foto]
  • Doktorzy honoris causa wypromowani przez Wydział Inżynierii Mechanicznej i Robotyki. Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH 2002, nr 108, s. 10
  • Engel Z. W.: Półwiecze działalności Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki AGH. Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH 2002, nr 108, s. 6-10
  • Germain P.: Wacław Olszak (1902-1980). Nauka Polska 1983, nr 5, s. 143-147
  • Kajfasz S.: Wacław Olszak. Nauka Polska 1965, nr 2, s. 42-49, [foto]
  • Karwat B.: Pamiętajmy o naszych nauczycielach. Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH 2010, nr 35. s. 24, [foto]
  • Kwieciński M.: O profesorze Wacławie Olszaku. Archiwum Inżynierii Lądowej 1980 T. 26, z. 3, s. I-IV
  • Sawczuk A.: Wacław Olszak 1902-1980. Nauka Polska. 1981, R. 29, nr 3-4, s. 211-215
  • Wykaz osób, które otrzymały doktoraty honoris causa Akademii Górniczo-Hutniczej. Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH 1994, nr 5, s. 18