Edytuj Scientist: Stefan Jan Czarnocki

Tekst biogramu:

Prof. dr hab. inż. '''Stefan Jan Czarnocki''' (1878–1947) Dyscyplina/specjalności: geologia, badanie złóż kopalin użytecznych == Nota biograficzna == Urodził się 5 (17) kwietnia 1878 roku w Gajlańcach, w kręgu wileńskim. Zmarł 6 stycznia 1947 roku w Krakowie. Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. W 1897 roku rozpoczął studia w Instytucie Technologicznym w Charkowie. Następnie od 1898 roku studiował w Instytucie Górniczym w Petersburgu, który ukończył z odznaczeniem w 1906 roku uzyskując tytuł inżyniera górniczego. Po ukończeniu studiów w latach 1907-1912 współpracownikiem Głównego Zarządu Górniczego w Petersburgu. W tym czasie został delegowany do pracy w Zagłębiu Dąbrowskim przy obliczaniu zasobów węgla. Zadanie to wykonał samodzielnie i opublikował pracę dotyczącą budowy geologicznej utworów węglowych. Wyniki tej pracy oraz podane w niej liczby zasobów weszły później do sprawozdania Międzynarodowego Kongresu Geologicznego w Toronto (1913 r.), zadaniem którego było ustalenie światowych zasobów węgla. W latach 1912-1922 był pracownikiem etatowym Komitetu Geologicznego w Petersburgu. W pracy zajmował się głównie badaniami geologicznymi na obszarze tzw. Kubańskiego rejonu naftowego w północnym Kaukazie. Wykonał tam szereg ekspertyz geologicznych związanych z budową kolei, opracował mapy złóż kamiennych materiałów budowlanych Kaukazu i Krymu. W 1919 roku zajmował się organizacją Wydziału Górniczego Politechniki Północno-Kaukaskiej. Następnie był profesorem i dziekanem tegoż Wydziału. W 1922 roku na zaproszenie Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie przyjechał do Polski i rozpoczął pracę w Instytucie. Od 1923 roku był naczelnikiem Wydziału Węglowego, a od 1933 roku Wydziału Węglowo-Naftowego. Jednocześnie w latach 1924-1933 był wicedyrektorem. W latach 1937-1938 był dyrektorem Instytutu. W pracy tej wykazał się dużym talentem organizacyjnym. Wtedy też Jego działalność naukowa związana była głównie z geologią Polskiego Zagłębia Węglowego. Temu też zagadnieniu poświęcona była praca „Polskie Zagłębie Węglowe w świetle badań geologicznych ostatnich lat dwudziestu (1914-1934)” opublikowana w 1935 roku. 25 stycznia 1925 roku uzyskał veniam legendi Akademii Górniczej w Krakowie z zakresu geologii stosowanej i od tego czasu, jako docent prowadził wykłady zlecone. W lutym 1937 roku został kierownikiem Katedry Geologii Stosowanej [[Wydział Górniczy|Wydziału Górniczego]] Akademii Górniczej. Jednakże dopiero w maju 1938 roku przeszedł na stałe do pracy w AG w charakterze profesora zwyczajnego. W roku akademickim 1938/1939 został prodziekanem Wydziału Górniczego. 6 listopada 1939 roku aresztowany przez Niemców podczas Sonderaktion Krakau i trafił do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, skąd został zwolniony 8 lutego 1940 roku. Po powrocie do Krakowa rozpoczął pracę w Państwowej Szkole Technicznej Górniczo-Hutniczo-Mierniczej, powstałej z inicjatywy rektora Walerego Goetla, skupiającej część kadry naukowo-dydaktycznej AG. Uczestniczył również w tajnym nauczaniu, przygotowując zarazem podręczniki akademickie. Po zakończeniu wojny, w roku akademickim 1945/1946 zorganizował [[Wydział Geologiczno-Mierniczy|Wydział Geologiczno-Mierniczy]] AG, w latach 1946-1947 był jego pierwszym dziekanem. Opublikował wtedy skrypt z wykładów „Złoża ropy naftowej”. Autor około 80 publikacji. Jako delegat PIG czterokrotnie uczestniczył z referatami w międzynarodowych kongresach naukowych poświęconych zagadnieniom stratygrafii karbonu, geologii i górnictwa. Członek Krakowskiego Towarzystwa Technicznego, Akademickiego Klubu Turystycznego, Polskiego Towarzystwa Geologicznego, Stowarzyszenia Inżynierów Górniczych i Hutniczych, Polskiego Komitetu Energetycznego. Z ramienia Ministerstwa Przemysłu i Handlu zasiadał w Komitecie Rzeczoznawców Spółki Akcyjnej „Pionier” we Lwowie, która zajmowała się poszukiwaniami złóż ropy naftowej, ponadto należał do redakcji „Przeglądu Górniczo-Hutniczego”. ==== Odznaczenia i nagrody ==== [[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Polonia Restituta]], [[Kawaler Orderu Polonia Restituta]], Medal św. Stanisława 3. klasy ==== Skrypty i podręczniki ==== [https://repo.agh.edu.pl/browse/author?scope=38c3eeba-6c2d-441b-b6f9-7f8f5baf9f85&value=Czarnocki,%20Stefan Repozytorium AGH : Skrypty i podręczniki Profesorów AG (1919-1945) : Stefan Czarnocki] == Źródła do biogramu == ====Książki ==== * Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 28 * Paczyńska I.: Aktion gegen Universitäts-Professoren (Kraków, 6 listopada 1939 roku) i okupacyjne losy aresztowanych. Kraków 2019, s. 254, 290, 347, 671, 672, 705, 849 * Rys historyczny Wydziału Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska. [Red. Z. Niedojadło et al.]. Kraków 2001, s. 29-31, 32-53 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej ... 1930/31]. Kraków 1930, s. 17 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej ... 1931/32]. Kraków 1931, s. 19 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej ... 1932/33]. Kraków 1932, s. 26 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej ... 1933/34]. Kraków 1933, s. 26 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej ... 1935/36]. Kraków 1935, s. 27 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej ... 1937/38]. Kraków 1937, s. 28 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej ... 1938/39]. Kraków 1938, s. 30 * [Skład Osobowy AGH ... 1946/47]. Kraków 1946, s. 14 * Słownik biograficzny techników polskich. Z. 13. Red. nacz. Z. Skoczyński. Warszawa 2002, s. 42–44 * Słownik polskich pionierów techniki. Pod red. Bolesława Orłowskiego. Katowice 1986, s. 46 * Stefan Czarnocki. W: Manecki A.: Alfabet wspomnień o ludziach nauki i wydarzeniach lat minionych. Kraków 2015, s. 156-157 * Stefan Czarnocki. W: Manecki A.: Ludzie nauk o Ziemi i Kosmosie : z wydarzeniami lat minionych tle. Kraków 2023, s. 36-37 * Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego 1919-2019. Kraków 2019, s. 27, 44, 45, 48, 50, 51, 55, 59, 61, 194 * Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska 1946-2016. Red. M. Manecki, E. Hycnar. Kraków 2016, s. 13, [foto] * Wyrok na Uniwersytet Jagielloński 6 listopada 1939. Pod red. L. Hajdukiewicza. Kraków 1989, s. 277-278, [foto] * Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 55, 90, 92-94, 99, 100, 107, 122, 131, 134, 137, 140, 315, 335, 609, 620, 629, 655, 659 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969) * Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919-1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 43-46, [foto] (Zeszyty Naukowe / Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4) ==== Artykuły ==== * Aresztowani podczas aktion gegen Universitäts-Professoren 6 listopada 1939 roku : aresztowani naukowcy Wydziału Górniczego Akademii Górniczej. ''Alma Mater'' 2019, numer specjalny 212, s. 32, [foto] * Aresztowani podczas aktion gegen Universitäts-Professoren 6 listopada 1939 roku : aresztowani naukowcy Wydziału Górniczego Akademii Górniczej. ''Alma Mater'' 2021, nr 227, s. 64, [foto] * Bolewski A.: Osiągnięcia Akademii Górniczej w Krakowie w okresie 1919-1939 : z kart historii. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994, nr 6-7, s. 5-8 * Doktorowicz-Hrebnicki S.: Stefan Czarnocki (1878-1947) : przewodniczący Polskiego Towarzystwa Geologicznego w latach 1945-1947. ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego'' 1971, T. 41, z. 1, s. 44-47, [foto] * Jaros J.: "Salamandra" - pamięci Kolegów Górników (3). ''Przegląd Górniczy'' 1988, T. 44, nr 11-12, s. 31 * Kleczkowski A. S. : Geolodzy dla dobra Akademii Górniczo-Hutniczej (do 1949 roku Akademii Górniczej). ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 2001, nr 96, s. 6-9 * Tomczyk M.: 75. rocznica "Sonderaktion Krakau". ''Biuletyn AGH'' 2014, nr 83, s. 8-9, [foto] ==== Inne ==== * Nominacje na wyższych uczelniach [s. 1] [online] [przeglądany 8.01.2024]. Dostępny w: https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/101429/edition/94469/content * Stefan Czarnocki - Państwowy Instytut Geologiczny - PIB [online] [przeglądany 8.01.2024]. Dostępny w: https://www.pgi.gov.pl/muzeum/kopalnia-wiedzy-1/10497-stefan-czarnocki.html * Stefan Czarnocki – Wikipedia, wolna encyklopedia [online] [przeglądany 8.01.2024]. Dostępny w: https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Czarnocki {{DEFAULTSORT:Czarnocki, Stefan Jan}} [[Category:Biogramy]]

Zapisz Pokaż podgląd Podgląd zmian Anuluj