Edytuj Scientist: Jan Zarański

Tekst biogramu:

Prof. zw. inż. '''Jan Zarański''' (1866–1940) Dyscyplina/specjalności: prawoznawstwo, prawo górnicze == Nota biograficzna == Urodził się 27 maja 1866 roku w Krakowie. Zmarł 14 kwietnia 1940 roku w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, następnie podjął studia na Akademii Górniczej w Leoben, które ukończył w 1891 roku ze stopniem inżyniera górniczego. Po ukończeniu studiów wstąpił do państwowej służby górniczej w Ministerstwie Rolnictwa w Wiedniu, gdzie przeszedł kolejno wszystkie szczeble od elewa górniczego do starszego radcy górniczego. Z Ministerstwa Rolnictwa przeniesiono go do Wyższego Urzędu Górniczego w Krakowie, a następnie na stanowisko naczelnika Wyższego Urzędu Górniczego w Drohobyczu. W 1907 roku został wybrany na posła do austriackiej Rady Państwa. Mandat ten piastował, po ponownym wyborze, do końca 1918 roku. Przyczynił się do założenia polskiej Szkoły Górniczej w Dąbrowie na Śląsku Cieszyńskim. Wniósł ogromny wkład pracy w utworzenie [[Akademia Górnicza|Akademii Górniczej]] w Krakowie z polskim językiem wykładowym. W 1913 roku wszedł w skład [[Komitet Organizacyjny AG|Komitetu Organizacyjnego AG]]. W dniu 8 listopada 1913 roku otrzymał nominację na profesora zwyczajnego tej uczelni. Rozpoczęcie studiów przewidziano na październik 1914 roku, niestety wybuch I wojny światowej zniweczył te plany. Uroczyste otwarcie Akademii nastąpiło 20 października 1919 roku. W 1921 roku profesor Zarański habilitował się z prawa górniczego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego i otrzymał potwierdzenie nominacji na stanowisko profesora zwyczajnego Akademii Górniczej, gdzie objął kierownictwo Zakładu Prawoznawstwa na [[Wydział Górniczy|Wydziale Górniczym]]. W 1932 roku, ze względu na problemy zdrowotne, przeszedł w stan spoczynku. Był autorem kilku prac z dziedziny prawa górniczego. Był konsultantem Ministerstwa Przemysłu i Handlu oraz przewodniczącym Komisji dla Kodyfikacji Polskiego Prawa Górniczego. W latach 1928 - 1930 był posłem na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Otrzymał tytuł Honorowego Członka SITG - Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa. 8 kwietnia 2019 roku w budynku głównym AGH odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Profesorowi. ==== Odznaczenia i nagrody ==== [[Kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Polonia Restituta]], Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości ==== Skrypty i podręczniki ==== [https://repo.agh.edu.pl/browse/author?scope=38c3eeba-6c2d-441b-b6f9-7f8f5baf9f85&value=Zara%C5%84ski,%20Jan&bbm.return=2 Repozytorium AGH : Skrypty i podręczniki Profesorów AG (1919-1945) : Jan Zarański] == Źródła do biogramu == ====Książki==== * Akademia Górnicza w Krakowie : skład personalu, program naukowy, zakresy wykładów, warunki przyjęcia, przepisy egzaminacyjne, sprawozdanie Rektoratu za r. [ok] 1921/2. Kraków 1922, s. 4 * Czy wiesz kto to jest? Pod red. Stanisława Łozy. Warszawa 1938, s. 835 * Górnictwo wczoraj i dziś : X jubileuszowa konferencja, Mysłowice, maj 2008. Katowice [2008], s. 151, [foto] * Kronika Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa : Suplement 2012-2017. Pod red. E. Ragusa. Katowice 2017, s. 83 * Księga wychowanków i wychowawców Akademii Górniczej w Krakowie (1919-1949). Oprac. J. Sulima-Samujłło. Kraków 1979, s. 211 * Materiały Informacyjne [nr 4]. Komisja Propagandowa Komitetu Obchodu 50-lecia AGH. Kraków 1969, s. 92 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej... 1921/22]. Kraków 1922, s. 3 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej... 1929/30]. Kraków 1929, s. 14 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej... 1930/31]. Kraków 1930, s. 13 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej... 1931/32]. Kraków 1931, s. 14 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej... 1932/33]. Kraków 1932, s. 21 * [Skład osobowy Akademii Górniczej... 1933/34]. Kraków 1933, s. 21 * [Skład osobowy Akademii Górniczej... 1935/36]. Kraków 1935, s. 20 * [Skład Osobowy Akademii Górniczej... 1936/37]. Kraków 1936, s. 22 * [Skład osobowy Akademii Górniczej... 1937/38]. Kraków 1937, s. 21 * [Skład osobowy Akademii Górniczej... 1938/39]. Kraków 1938, s. 24 * Słownik biograficzny techników polskich. Z. 15. Red. nacz. J. Piłatowicz. Warszawa 2004, s. 180-182, [foto] * Wacławik J.: Kronika Wydziału Górniczego 1919-1999. Kraków 1999, s. 119 * Wójcik Z.: Józef Morozewicz uczony i współorganizator Akademii Górniczej w Krakowie. Kraków 2004, s. 184-186 [Aneks XI : Zarański Stanisław: Prof. inż. Jan Zarański (1866-1940)] * Z dziejów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w latach 1919-1967. Oprac. J. Sulima-Samujłło oraz zespół aut. Kraków 1970, s. 628 (Wydawnictwa Jubileuszowe 1919-1969) * Życiorysy profesorów i asystentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1919–1964). Red. M. Odlanicki-Poczobutt. Kraków 1965, s. 219–222 (Zeszyty Naukowe. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie ; nr 41, z. spec. 4) ====Artykuły==== * Bolewski A.: Mobilizacja sił naukowych i organizacyjnych przy powstawaniu oraz inauguracji Akademii Górniczej w Krakowie : z kart historii. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1994 nr 5, s. 5-6 * Bolewski A.: Udział Polaków z Zaolzia w powstaniu i życiu Akademii Górniczej w Krakowie. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 1998, nr 49, s. 12-13 [fot] * [Jan Zarański : portret]. ''Czasopismo Górniczo-Hutnicze'' 1917, Z. 7, s. 183, [foto] * Jaros J.: "Salamandra" - pamięci kolegów górników (7). ''Przegląd Górniczy'' 1992, T. 48, nr 12, s. 24 * Mianowania [Jan Zarański, Stanisław Skoczylas]. ''Czasopismo Górniczo-Hutnicze'' 1919, Z. 3, s. 121-122 * [[Media:Tablice - Jan Zaranski. Biuletyn AGH nr 143.pdf|Sieński H.: Profesor Jan Zarański: tablice - pamięć wiecznie żywa - część 72. ''Biuletyn AGH'' 2019, nr 143, s. 33-36, [foto]]] * Szewczyk W.: Wyjątkowa wystawa i tablice pamiątkowe ''Biuletyn AGH'' 2019, nr 136, s. 26, [foto] ====Inne==== * Jan Zarański (1866–1940).[online] [przeglądany 7.03.2019]. Dostępny w: https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Zara%C5%84ski_(1866%E2%80%931940) {{DEFAULTSORT:Zarański, Jan }} [[Category:Biogramy]]

Zapisz Pokaż podgląd Podgląd zmian Anuluj