Edytuj Scientist: Stanisław Białas

Tekst biogramu:

Prof. dr hab. '''Stanisław Białas''' (1936–2026) Dyscyplina/specjalności: matematyka, zastosowanie matematyki i informatyki w naukach technicznych, systemy dynamiczne przedziałowe, odporna stabilność wielomianów i macierzy == Nota biograficzna == Urodził się 6 lipca 1936 roku w Grudnej Dolnej. Zmarł 4 lipca 2026 roku. Pochowany na Cmentarzu Batowickim (Cmentarz Prądnik Czerwony) w Krakowie. W 1956 roku ukończył I Liceum Ogólnokształcące w Dębicy. W 1962 roku ukończył matematykę na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W latach 1962–1964 pracował w Zakładach Azotowych w Tarnowie, a następnie w Instytucie Technologii Nafty w Krakowie, odbywając, jako matematyk-programista, swój staż w przemyśle chemicznym. Praca ta umożliwiła mu zapoznanie się z aspektem praktycznym zastosowań maszyn cyfrowych i analogowych w obliczeniach technicznych. W 1964 roku rozpoczął pracę inżyniera w Laboratorium Maszyn Matematycznych Katedry Elektrotechniki Ogólnej [[Wydział Elektrotechniki Górniczej i Hutniczej|Wydziału Elektrotechniki Górniczej i Hutniczej]] AGH. W 1973 roku na podstawie pracy "Synteza korektorów w liniowych układach automatycznej regulacji według metryki przestrzeni L1", obronionej w Instytucie Automatyki i Elektroniki Przemysłowej Wydziału Elektrotechniki Górniczej i Hutniczej, uzyskał doktorat. W 1988 roku na podstawie rozprawy "Systemy dynamiczne przedziałowe" uzyskał habilitację. W 1991 roku został profesorem nadzwyczajnym AGH. W latach 1993-1997 był dyrektorem Instytutu Matematyki, a następnie w latach 1997-1999 pierwszym dziekanem [[Wydział Matematyki Stosowanej|Wydziału Matematyki Stosowanej]]. Od 1993 roku był kierownikiem Studium Podyplomowego Zastosowań Informatyki. Od 1995 roku był kierownikiem Zakładu Zastosowań Matematycznych. W 2003 roku otrzymał tytuł profesora nauk technicznych. W 2006 roku przeszedł na emeryturę. Zainteresowania naukowe: automatyka i robotyka, teoria stabilności, algorytmizacja obliczeń numerycznych dla zastosowań technicznych i nietechnicznych takich jak: wentylacja i klimatyzacja kopalń, dobór składu masy ceramicznej, modelowanie urządzeń wyciągowych dla awaryjnego hamowania, analiza materiałów półprzewodnikowych i innych, obliczenia chronofarmakokinetyczne (w medycynie). Brał czynny udział, jako przewodniczący lub członek komitetu programowego, w organizacji konferencji poświęconych zastosowaniom matematyki w naukach technicznych i przyrodniczych. Autor około 70 publikacji naukowych, w tym monografii "Odporna stabilność wielomianów i macierzy" i "Macierze. Wybrane problemy" oraz podręczników, m.in.: "Programowanie w języku FORTRAN", "Programowanie w języku FORTRAN 66", "Programowanie w języku FORTRAN 77", "Różnicowe metody rozwiązywania równań różniczkowych", "Matematyka dla studiów inżynierskich". Jeden z podręczników doczekał się pięciu wydań. Promotor rozpraw doktorskich. Członek Polskiego Towarzystwa Matematycznego. ==== Odznaczenia i nagrody ==== [[Złoty Krzyż Zasługi]], [[Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski]], [[Medal Komisji Edukacji Narodowej]], Medal 85-lecia AGH, Nagroda I-go stopnia im. Profesora Władysława Taklińskiego, wielokrotnie Nagroda Rektora AGH, Medal Georgia Agricoly (Czechy), Nagroda im. prof. Antoniego Hoborskiego ==== Bibliografia publikacji ==== https://badap.agh.edu.pl/autor/bialas-stanislaw-003079 == Źródła do biogramu == ==== Książki ==== * Choczewski B.: Z dziejów Instytutu Matematyki i Wydziału Matematyki Stosowanej Akademii Górniczo-Hutniczej. Kraków 2007, s. 19-116, [foto] * Osiągnięcia Stanisława Białasa. W: 50 lat istnienia Katedry Automatyki AGH : osiągnięcia Katedry pod kierownictwem Profesora Henryka Góreckiego. Oprac. H. Górecki. Kraków 2009, s. 59-64 * [Skład Osobowy AGH … 1964/65]. Kraków 1965, s. 156 * Wielka Księga 85-lecia Akademii Górniczo-Hutniczej. [Oprac.] zespół aut. K. Pikoń (red. naczelny), A. Sokołowska (dyrektor projektu), K. Pikoń. Gliwice 2004, s. 23, [foto] * Wydział Matematyki Stosowanej, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie : 10 lat : materiały jubileuszowe. Red. B. Choczewski. Kraków 2008, s. 59, 156 ==== Artykuły ==== * Białas S.: Praca przy maszynach matematycznych : tak się kiedyś mówiło o dzisiejszej informatyce : wywiad z prof. Stanisławem Białasem. Rozm. O. Ślizień. ''Biuletyn AGH'' 2023, nr 191, s. 20-22, [foto] * Kowynia J.: Jubileusz 70-lecia urodzin i 45-lecia pracy zawodowej Profesora Stanisława Białasa. ''Biuletyn Informacyjny Pracowników AGH'' 2007, nr 163, s. 6, [foto] ==== Inne ==== * Laureat nagrody im. prof. A. Hoborskiego [online] [przeglądany 8.07.2026]. Dostępny w: https://dni-hoborskiego.agh.edu.pl/home/dnihoborskiego/Nagrody/Nagroda_2023_Bialas.pdf * Nie żyje prof. dr hab. Stanisław Białas [online] [przeglądany 8.07.2026]. Dostępny w: https://www.agh.edu.pl/aktualnosci/detail/nie-zyje-prof-dr-hab-stanislaw-bialas * Stanisław Białas – prof. zw. dr hab., matematyk - I LO Dębica [online] [przeglądany 5.03.2021]. Dostępny w: https://www.jagiello-debica.edu.pl/index.php/hist-szkoly/slawni-absolwenci/1283-stanislaw-bialas-prof-zw-dr-hab-matematyk * Zarząd Cmentarzy Komunalnych. Internetowy Lokalizator Grobów [online] [przeglądany 14.07.2026]. Dostępny w: https://www.zck-krakow.pl/18/locator/12?name=&sname=&dyear= * Zmarł prof. dr hab. Stanisław Białas [online] [przeglądany 8.07.2026]. Dostępny w: https://www.wms.agh.edu.pl/detail/zmarl-prof-dr-hab-stanislaw-bialas {{DEFAULTSORT:Białas, Stanisław }} [[Category:Biogramy]]

Zapisz Pokaż podgląd Podgląd zmian Anuluj